Ik val maar meteen met de deur in huis: Eddy Van Tittelboom heeft het leukste ambassadeurschap dat je je maar kan bedenken, namelijk die van ‘Koekenstad Antwerpen’. En nee, niet alle koekjesliefhebberskomen komen hiervoor in aanmerking. Deze titel wordt jaarlijks gegeven door ‘Bakkers Vlaanderen’ aan echte vakmensen. Dit jaar is Eddy van patisserie Lints de uitverkorene. Niet gek, want al 20 jaar is zijn patisserie een gevestigde waarde in Antwerpen. Het promoten van ‘Koekenstad Antwerpen’ is een taak die hij serieus neemt, want Eddy is van mening dat er naast zijn eigen patisserie nog veel meer zoete hotspots te vinden zijn in Antwerpen die wat meer in de kijker mogen staan.
Ik heb een afspraak in Antwerpen met Eddy, Bernard Proot van Patisserie DelRey (de voormalige ambassadeur) en Piet De Lombaerde (docent marketing aan de Karel de Grote-Hogeschool) om er het fijne van te weten.

“Antwerpen rook naar koekjes”

Waarom claimt Antwerpen de naam van ‘Koekenstad’? Iedere stad heeft toch een arsenaal aan goede koekjesbakkers? Dat klopt, alleen heeft Antwerpen zijn naam zeker terecht verdiend. In 1870 raakte Edward De Beukelaer geïnspireerd door de Britse koekjesindustrie en opende de eerste koekjesfabriek in België. In de eerste helft van de jaren twintig voglden nog anderen zijn voorbeeld en telde de stad een twintigtal koekjesfabrieken. Een heerlijke koekengeur parfumeerde de hele stad.
De haven speelt in dit verhaal een belangrijke rol, want er was een massale aanvoer van graan en cacao. Niet alleen op het gebied van koekjes, maar ook chocolade was Antwerpen het ware mekka. En niet te vergeten koffie! Wist je dat anno nu de haven van Antwerpen de grootste opslagplaats van koffie ter wereld is? Het hele verhaal van Antwerpen koekenstad kan je hier lezen.

Ken je deze koekjes (nog)? Ze zijn allemaal van Antwerpse makelij!:
Tuc
Prince Fourré
Chacha
Leo
Cent Wafer

De bekendste koekjes- en chocoladefabrieken in Antwerpen waren:
Parein
Martougin
De Beukelaer
Biscuits Phoenix
Meurisse

Antwerpse handjes als symbool van de stad

Maar wat is nu het verhaal van de ‘Antwerpse handjes’? Je ziet ze in heel wat Antwerpse etalages pronken.
Dit koekje, in de vorm van een hand, werd voor het eerst uit de oven gehaald in 1934 tijdens een wedstrijd die georganiseerd werd door de Antwerpse Koninklijke Vereniging van Meester Banketbakkers. Deze vakmensen wilden een culinaire specialiteit creëren voor de stad. Later kwam er ook een chocoladevariant. Niet iedereen mag de Antwerpse handjes maken of verkopen. Daarvoor is een streng reglement opgesteld.
Maar waarom precies handjes?  De handjes zijn een verwijzing naar de legende rond het ontstaan van Antwerpen. De reus Antigoon hakte de handen af van de voorbijvarende schippers die weigerden tol te betalen. Maar dat veranderde allemaal door Silvius Brabo. Brabo doodde de reus en hakte zijn hand eraf. Deze wierp hij nadien in de Schelde.

Ontdek Antwerpen koekenstad!

Je begrijpt nu vast wel dat Antwerpen de naam ‘koekenstad’ niet heeft gestolen. Om de zoete geschiedenis levendig te houden, staat er elk jaar een thema in de kijker. Stad Antwerpen, Karel de Grote-Hogeschool, de bakkersfederatie en nog andere belanghebbenden organiseren activiteiten rond het thema om het grote publiek te trekken.
Dit jaar was het thema ‘chocolade en pateekes’ (voor de Nederlanders ‘gebakjes’) en kon je onder andere bijzondere proeversroutes volgen, deelnemen aan een tekenwedstrijd en tentoonstellingen bezichtigen. Volgend jaar staat ‘koffie en pateekes’ in de kijker en wordt er bijvoorbeeld een uniek bordspel gemaakt.

Uiteraard hoef je niet te wachten tot een activiteit of een evenement om al het lekkers uit de stad te proeven. Je kan op eigen houtje langs de bakkers en chocolatiers gaan.
Of je kan thuis aan de slag met de lekkere recepten van Eddy voor het maken van koffiekoeken en dessertkoekjes.